Orta Araç Şarj İstasyonu (Yerli Üretim)

Elektrikli Araç Şarj İstasyonları Kapsamlı Rehberi: AC ve DC Karşılaştırması, Ağlar ve Maliyetler

Otomotiv endüstrisi, içten yanmalı motorlardan elektrikli araçlara (EV) doğru geri döndürülemez bir dönüşüm geçiriyor. Bu devrimin merkezinde ise araçların menzil endişesini ortadan kaldıran ve günlük kullanımı pratik hale getiren araç şarj istasyonları yer alıyor. Elektrikli otomobil sahipleri veya satın almayı düşünenler için şarj teknolojilerini, sürelerini ve maliyetlerini anlamak büyük önem taşıyor.

Bu makalede, şarj istasyonlarının nasıl çalıştığını, AC ve DC şarj teknolojileri arasındaki temel farkları, evde şarj ile halka açık ağların avantajlarını ve Türkiye’deki mevcut şarj ekosistemini detaylı bir şekilde karşılaştıracağız.

1. AC ve DC Şarj İstasyonları: Temel Farklar Nelerdir?

Elektrikli araç bataryaları her zaman Doğru Akım (DC) ile şarj olmak zorundadır. Ancak şebekeden gelen elektrik Alternatif Akım (AC) formatındadır. İşte bu noktada şarj istasyonunun tipi, elektriğin nerede dönüştürüldüğüne göre belirlenir. Bu dönüşüm süreci, şarj hızını ve maliyetini doğrudan etkiler.

AC (Alternatif Akım) Şarj İstasyonları

AC şarj istasyonları, şebekeden aldığı alternatif akımı doğrudan araca iletir. Elektriğin bataryaya uygun olan doğru akıma (DC) dönüştürülmesi işlemi, aracın içindeki dahili şarj cihazı (On-Board Charger) tarafından yapılır.

• Hız ve Kapasite: Genellikle 3.7 kW ile 22 kW arasında güç sunarlar. Dönüşüm araç içinde yapıldığı için şarj süresi aracın kapasitesine bağlıdır.
• Kullanım Alanları: Evler, iş yerleri, alışveriş merkezleri ve oteller gibi aracın uzun süre park halinde kalacağı yerler için idealdir.
• Şarj Süresi: Aracın batarya kapasitesine göre ortalama 4 ile 8 saat arasında tam şarj sağlar.

DC (Doğru Akım) Hızlı Şarj İstasyonları

DC şarj istasyonlarında dönüştürücü, aracın içinde değil istasyonun kendisindedir. İstasyon, şebekeden aldığı AC elektriği yüksek kapasiteli sistemleriyle DC’ye çevirir ve doğrudan aracın bataryasına basar.

• Hız ve Kapasite: Genellikle 50 kW ile 350 kW (hatta daha üzeri) güç çıkışı sunarlar. Bu sayede “hızlı” veya “ultra hızlı” şarj olarak adlandırılırlar.
• Kullanım Alanları: Otoyol dinlenme tesisleri, benzin istasyonları ve şehirlerarası bağlantı yolları.
• Şarj Süresi: Araç bataryasını %20’den %80’e yaklaşık 20-30 dakika içinde doldurabilir.

AC ve DC Şarj Karşılaştırma Tablosu

2. Evde Şarj vs. Halka Açık Şarj İstasyonları

Elektrikli araç sahiplerinin en çok ikilemde kaldığı konulardan biri de şarjı nerede yapacaklarıdır. Maliyet ve pratiklik açısından her iki yöntemin de kendine has avantajları bulunur.

Ev veya İş Yeri Şarjı (Wallbox): Elektrikli araç kullanımının en ekonomik yoludur. Evinize kurduracağınız 7.4 kW veya 11 kW kapasiteli bir Wallbox (duvar tipi şarj ünitesi) ile aracınızı gece uyurken şarj edebilirsiniz. Gece tarifeli elektrik aboneliği kullanıldığında, kilometrede harcanan maliyet içten yanmalı motorlara göre olağanüstü derecede düşer. Zaman alan bir işlem olsa da, araç zaten otoparkta beklediği için kullanıcıya vakit kaybettirmez.

Halka Açık Şarj Ağları: Şehirlerarası yolculuklarda veya acil durumlarda hayat kurtarır. Halka açık istasyonlar çoğunlukla DC hızlı şarj ünitelerinden oluşur. Maliyeti, ev elektriğine kıyasla yaklaşık 2-3 kat daha yüksektir çünkü operatörler sadece elektriği değil, altyapı hizmetini ve hızı da faturalandırır. Ancak yolculuk sırasında kahvenizi içerken aracınızın 300 kilometre menzil kazanması, sağladığı konfor açısından bu fiyat farkını makul kılar.

3. Şarj Konektör Tipleri: Hangisi Size Uygun?

Şarj istasyonuna gittiğinizde aracınıza uygun kabloyu veya soketi seçmeniz gerekir. Coğrafyaya göre standartlar değişse de Türkiye’de Avrupa standartları geçerlidir.

• Tip 2 (Mennekes): Avrupa ve Türkiye’de AC şarj için evrensel standarttır. Hemen hemen her elektrikli araç Tip 2 sokete sahiptir.
• CCS (Combined Charging System): Türkiye ve Avrupa’daki standart DC hızlı şarj soketidir. Tip 2 soketinin altına iki ekstra güçlü DC pininin eklenmesiyle oluşur. Togg, Tesla (Avrupa versiyonları), BMW, Mercedes gibi markalar CCS kullanır.
• CHAdeMO: Genellikle Nissan ve eski model bazı Asya menşeli araçlarda bulunan, Avrupa’da yavaş yavaş terk edilen bir DC hızlı şarj standardıdır.

4. Elektrikli Araç Şarjında İpuçları ve En İyi Uygulamalar

Elektrikli araç deneyimini optimize etmek ve şarj maliyetlerini düşürmek için şu stratejileri uygulamak faydalıdır:

1. %20 – %80 Kuralını Uygulayın: DC hızlı şarj istasyonlarında aracınızı %80’in üzerine şarj etmek için beklemek zaman kaybıdır. Batarya doluluğu %80’e ulaştığında, batarya sağlığını korumak için yazılım otomatik olarak şarj hızını ciddi şekilde düşürür. %80’den %100’e dolması, %20’den %80’e dolmasından daha uzun sürebilir.
2. Uygulamaları Aktif Kullanın: PlugShare gibi bağımsız harita uygulamaları sayesinde sadece tek bir firmanın değil, tüm firmaların şarj istasyonlarının konumlarını, güncel çalışma durumlarını ve kullanıcı yorumlarını görebilirsiniz.
3. Güzergah Planlaması Yapın: Uzun yola çıkmadan önce, aracınızın menziline uygun DC hızlı şarj noktalarını belirleyin. Beklenmedik istasyon arızalarına karşı her zaman şarjınızın bir sonraki istasyona yetecek kadar (%15-20 marj bırakarak) yedeği olmasına dikkat edin.
4. Günlük İhtiyaçlar İçin AC Tercih Edin: Batarya kimyasının ömrünü uzatmak için aracınızı sürekli DC hızlı şarja bağlamak yerine, günlük rotalarınızda ve evinizde yavaş (AC) şarjı tercih edin. Yüksek hızlı şarj, acil durumlar ve uzun seyahatler için saklanmalıdır.

Sonuç olarak; araç şarj istasyonları altyapısı her geçen gün daha hızlı, daha akıllı ve daha erişilebilir hale gelmektedir. AC şarj üniteleri günlük rutininizin görünmez bir parçası olarak tasarruf sağlarken, DC hızlı şarj istasyonları elektrikli araçlarla özgürce kıtalararası seyahat edebilmenizin anahtarıdır. İhtiyaçlarınıza uygun şarj yöntemini ve operatörünü seçmek, elektrikli araç deneyiminizin kalitesini belirleyen en önemli unsurdur.

Makalenin devamı için BURAYA TIKLAYIN

PERYÖNSİS’e özgü “Yerli Üretim Araç Şarj İstasyonu Projeleriniz” için BURAYA TIKLAYIN